เนื้อเรื่องอย่างละเอียด

ลำดับเหตุการณ์ตั้งแต่เริ่มวางแผนจนแคว้นวัชชีพ่ายแพ้

1. พระเจ้าอชาตศัตรูทรงครองแคว้นมคธ

1. พระเจ้าอชาตศัตรูทรงครองแคว้นมคธ

ณ นครราชคฤห์ พระเจ้าอชาตศัตรูทรงครองราชย์และมีพระราชประสงค์จะขยายอาณาเขตไปยังแคว้นวัชชี

2. ทรงปรึกษาวัสสการพราหมณ์

2. ทรงปรึกษาวัสสการพราหมณ์

พระเจ้าอชาตศัตรูทรงปรึกษาวัสสการพราหมณ์เรื่องการทำศึก วัสสการพราหมณ์เห็นว่าแคว้นวัชชีเข้มแข็งเพราะยึดหลักอปริหานิยธรรมและมีความสามัคคี

3. วางแผนสร้างภาพความขัดแย้ง

3. วางแผนสร้างภาพความขัดแย้ง

วัสสการพราหมณ์กับพระเจ้าอชาตศัตรูวางแผนให้พราหมณ์แสร้งทัดทานการทำศึกต่อหน้าขุนนาง เพื่อให้ดูเหมือนมีความขัดแย้งกันจริง

4. วัสสการพราหมณ์ถูกลงโทษและเนรเทศ

4. วัสสการพราหมณ์ถูกลงโทษและเนรเทศ

พระเจ้าอชาตศัตรูแสร้งกริ้ว สั่งลงโทษและขับวัสสการพราหมณ์ออกจากแคว้นมคธ เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้แผนการ

5. เดินทางไปยังนครเวสาลี

5. เดินทางไปยังนครเวสาลี

วัสสการพราหมณ์เดินทางไปยังแคว้นวัชชี แสดงตนว่าได้รับความอยุติธรรมและขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารของกษัตริย์ลิจฉวี

6. กษัตริย์ลิจฉวีทรงประชุมพิจารณา

6. กษัตริย์ลิจฉวีทรงประชุมพิจารณา

กษัตริย์ลิจฉวีประชุมกันว่าจะรับวัสสการพราหมณ์ไว้หรือไม่ สุดท้ายเห็นว่าเขามีความรู้และอาจเป็นประโยชน์ จึงรับเข้าราชการ

7. ได้รับหน้าที่สั่งสอนพระกุมาร

7. ได้รับหน้าที่สั่งสอนพระกุมาร

วัสสการพราหมณ์ได้เป็นอาจารย์ของพระกุมารลิจฉวี เขาจึงมีโอกาสใกล้ชิดและศึกษานิสัยของแต่ละพระองค์

8. เริ่มยุแหย่ด้วยคำถามลับ ๆ

8. เริ่มยุแหย่ด้วยคำถามลับ ๆ

วัสสการพราหมณ์เรียกพระกุมารเข้าไปทีละองค์ ถามเรื่องเล็กน้อยหรือไม่มีสาระในห้องลับ แล้วปล่อยให้พระกุมารองค์อื่นสงสัยว่ามีเรื่องสำคัญ

9. ข่าวลือแพร่กระจาย

9. ข่าวลือแพร่กระจาย

เมื่อพระกุมารตอบไม่ตรงกับที่เพื่อนคาดคิด ความสงสัยจึงกลายเป็นการกล่าวหาและข่าวลือ ความไว้ใจกันเริ่มลดลง

10. ความระแวงลุกลามถึงพระบิดา

10. ความระแวงลุกลามถึงพระบิดา

พระกุมารนำเรื่องไปเล่าแก่พระบิดา ทำให้กษัตริย์แต่ละพระองค์เริ่มระแวงและเชื่อว่าฝ่ายอื่นปิดบังหรือคิดร้าย

11. ความสามัคคีถูกทำลาย

11. ความสามัคคีถูกทำลาย

เมื่อเวลาผ่านไปประมาณสามปี ความเป็นมิตรและความร่วมมือของกษัตริย์ลิจฉวีก็แตกสลาย ต่างฝ่ายต่างแยกพรรคและไม่เชื่อใจกัน

12. ทดสอบด้วยการตีกลองเรียกประชุม

12. ทดสอบด้วยการตีกลองเรียกประชุม

วัสสการพราหมณ์ให้ตีกลองเรียกประชุมเพื่อทดสอบ พบว่าไม่มีผู้ใดพร้อมใจกันมาประชุม แสดงว่าอปริหานิยธรรมถูกละทิ้งแล้ว

13. ส่งข่าวกลับแคว้นมคธ

13. ส่งข่าวกลับแคว้นมคธ

เมื่อเห็นว่าแผนสำเร็จ วัสสการพราหมณ์ส่งข่าวไปยังพระเจ้าอชาตศัตรูว่ากษัตริย์ลิจฉวีแตกความสามัคคีกันแล้ว

14. แคว้นวัชชีไร้การเตรียมป้องกัน

14. แคว้นวัชชีไร้การเตรียมป้องกัน

เมื่อกองทัพมคธยกมา ชาววัชชีและผู้นำท้องถิ่นพยายามปรึกษากัน แต่ไม่มีศูนย์รวมและไม่มีความร่วมมืออย่างแท้จริง

15. มคธยึดแคว้นวัชชีได้สำเร็จ

15. มคธยึดแคว้นวัชชีได้สำเร็จ

กองทัพมคธสามารถเข้าสู่แคว้นวัชชีและยึดครองได้โดยง่าย เพราะฝ่ายวัชชีอ่อนแอจากความแตกแยกภายในมากกว่าความพ่ายแพ้ทางกำลัง

แก่นของเรื่อง: ศัตรูภายนอกจะทำลายหมู่คณะที่เข้มแข็งได้ยาก แต่เมื่อสมาชิกละทิ้งความไว้วางใจ ไม่ไตร่ตรองข่าวสาร และแบ่งพรรคแบ่งพวก ความมั่นคงก็พังลงจากภายใน